Termowizja Ziemi: Jak satelity mierzą “gorączkę” miast

W dobie zmian klimatycznych, upalne lata stają się normą. Ale dlaczego w centrum miasta jest zawsze goręcej niż na jego obrzeżach? Odpowiedź znajdziemy w kosmosie, a konkretnie – na mapach termicznych tworzonych za pomocą zaawansowanej technologii teledetekcji

Naukowcy używają satelitów wyposażonych w sensory mierzące promieniowanie w temperaturowym promieniowaniu podczerwieni. Każdy obiekt na Ziemi – asfalt, dach, woda, czy drzewo – emituje ciepło. Im cieplejszy obiekt, tym intensywniejsze jest to promieniowanie.

– Satelita rejestruje promieniowanie

– Dane te są następnie przeliczane, tworząc dokładną mapę temperatury powierzchni Ziemi (LST – Land Surface Temperature)

– Dzięki temu możemy z wysoką precyzją zidentyfikować, gdzie temperatura jest najwyższa

Mapa termiczna miast (np. Lublina, Białegostoku czy Rzeszowa) zawsze pokazuje ten sam wzór: czerwone plamy w centrum i w strefach przemysłowych, otoczone chłodniejszymi, niebiesko-zielonymi obszarami. To zjawisko nazywamy “miejską wyspą ciepła”

Miejskie wyspy ciepła powstają z dwóch głównych powodów:

– materiały budowlane (beton, dachówka, asfalt) mają wysoką pojemność cieplną. Szybko pochłaniają energię słoneczną w ciągu dnia, a następnie powoli oddają ją w nocy

– w terenach zabetonowanych brakuje zieleni. Drzewa i trawniki naturalnie chłodzą powietrze poprzez ewapotranspirację (parowanie wody z liści i gleby). Tam, gdzie jest beton, nie ma naturalnej klimatyzacji

Mapowanie miejskich wysp ciepła za pomocą termowizji nie jest celem samym w sobie – to narzędzie do planowania strategicznego. Dzięki precyzyjnym danym:

– samorządy identyfikują dzielnice najbardziej narażone na przegrzanie

– planowanie przestrzenne może wskazać optymalne miejsca dla nowych parków, ogrodów deszczowych czy nasadzeń drzew wzdłuż ulic.

– można tworzyć zielone korytarze, które obniżą temperaturę w centrach miast, poprawiając jakość życia i zdrowie mieszkańców

Wniosek – teledetekcja to klucz do zrozumienia, jak nasza infrastruktura wpływa na mikroklimat miast. Wykorzystanie tych danych pozwala przekształcać zabetonowane obszary w zdrowsze i bardziej odporne na zmiany klimatu ekosystemy miejskie

Projekt realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027

Wartość projektu: 2 791 092.36 PLN

Wkład z Funduszy Europejskich: 2 270 428.50 PLN

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie

Obraz: https://picryl.com/media/the-world-revs-its-heat-engine