Sztuczna inteligencja w bagnie: jak AI pomaga monitorować rzadkie ptaki i rośliny w dolinach rzek Wschodu?

Sztuczna inteligencja w bagnie: jak AI pomaga monitorować rzadkie ptaki i rośliny w dolinach rzek Wschodu?

Dolina Bugu, Narwi czy Sanu to serce bioróżnorodności Polski Wschodniej – dom dla tysięcy rzadkich gatunków ptaków i unikalnej flory mokradeł. Jednak ich monitoring to gigantyczne wyzwanie: tereny są rozległe, trudno dostępne, a gatunki często ukrywają się w gęstej roślinności. Na szczęście, z pomocą przychodzi sztuczna inteligencja (AI). To już nie science-fiction, lecz potężne narzędzie, które rewolucjonizuje pracę przyrodników i naukowców.

Jak AI “widzi” i “słyszy” przyrodę?
AI, wspomagane przez drony i satelity, staje się „elektronicznym okiem” i „uchem” dla ekologów:
– Analiza obrazu z dronów: drony wyposażone w wysokorozdzielcze kamery (a nawet kamery termowizyjne) latają nad trudno dostępnymi mokradłami, zbierając tysiące zdjęć i filmów. Póżniej, algorytmy uczenia maszynowego są trenowane na podstawie baz danych zdjęć ptaków (np. żurawi, bocianów czarnych) i roślin. Potrafią automatycznie rozpoznać gatunki, liczyć osobniki, a nawet wykrywać ich gniazda czy siedliska, które dla ludzkiego oka byłyby niewidoczne w gęstwinie. Przykład z Polski Wschodniej: W dolinie rzeki Narew (często nazywanej “Polską Amazonką”) lub Bugu, AI analizuje obrazy, by monitorować populacje ptaków wodno-błotnych czy mapować występowanie rzadkich roślin torfowiskowych.
– Bioakustyka i Rozpoznawanie głosów: w bagnach i na łąkach umieszcza się automatyczne rejestratory dźwięku, które działają 24/7, nagrywając “koncert natury”. Póżniej, algorytmy rozpoznawania wzorców dźwiękowych potrafią odfiltrować szum wiatru czy liści i zidentyfikować konkretne głosy ptaków, płazów czy owadów. Pozwala to na ocenę bioróżnorodności akustycznej, wykrywanie rzadkich gatunków bez fizycznej obecności człowieka, a nawet ocenę ich aktywności. Przykład z Polski Wschodniej: monitoring nocnych migracji ptaków w dolinie Bugu lub ocena liczebności rzadkich sów i dzięciołów w Puszczy Białowieskiej, gdzie ich odgłosy są kluczowym wskaźnikiem obecności.

Wykorzystanie AI w monitoringu bioróżnorodności to:
– szybkość i skala: zamiast wielu tygodni pracy terenowej, możemy zanalizować ogromne obszary w znacznie krótszym czasie
– obiektywność: AI redukuje błąd ludzki i pozwala na precyzyjne porównania danych w czasie
– dostępność: dotarcie do najbardziej niedostępnych rejonów bagien czy rozlewisk.

Dzięki „elektronicznym zmysłom” i analitycznym możliwościom AI, przyrodnicy i naukowcy wnoszą nowy wymiar do ochrony przyrody, pomagając podejmować lepsze decyzje dotyczące bezcennych ekosystemów Polski Wschodniej.

Projekt realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027
Wartość projektu: 2 791 092.36 PLN
Wkład z Funduszy Europejskich: 2 270 428.50 PLN

#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie