Erozja gleb: fizyka degradacji a bioróżnorodność Polski Wschodniej
Gleba jest “nieodnawialnym” zasobem naturalnym; proces tworzenia 2.5 cm warstwy próchnicznej trwa od 500 do nawet 1000 lat. Tymczasem niewłaściwa gospodarka rolna może doprowadzić do jej utraty w ciągu jednego sezonu.
W jaki sposób?
Erozja to proces mechaniczny inicjowany przez energię kinetyczną kropel deszczu (erozja wodna) lub siłę nośną wiatru (erozja wietrzna). W rolnictwie intensywnym, opartym na ciężkiej mechanizacji, dochodzi do destrukcji agregatów glebowych. Gdy struktura gleby zostaje naruszona przez nadmierną uprawę płużną, staje się ona podatna na:
– Rozbryzg: uderzenia kropel wody rozbijają grudki ziemi, zatykając pory glebowe i ograniczając retencję wody
– Transport selektywny: woda wymywa najlżejsze, a zarazem najcenniejsze frakcje – materię organiczną i minerały ilaste.
Skutki dla ekosystemu Polski Wschodniej
Dla regionów takich jak Lubelszczyzna, erozja to nie tylko problem estetyczny krajobrazu lessowego, ale przede wszystkim kryzys mikrobiomu glebowego. Degradacja fizyczna prowadzi do:
– Utraty siedlisk: zniszczenie struktury porowatej eliminuje nisze życiowe dla mikroorganizmów i mezofauny (np. dżdżownic)
– Zachwiania obiegu pierwiastków: wraz z glebą ucieka węgiel organiczny, co nasila efekt cieplarniany i obniża żyzność agrosystemów
– Eutrofizacji: wymywana gleba wraz z nawozami trafia do zbiorników wodnych, niszcząc ich bioróżnorodność.
Naukowcy z Instytutu Agrofizyki podkreślają: ochrona bioróżnorodności zaczyna się od ochrony fizycznej struktury gleby poprzez rolnictwo konserwujące i rośliny okrywowe.
Projekt realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027
Wartość projektu: 2 791 092.36 PLN
Wkład z Funduszy Europejskich: 2 270 428.50 PLN
#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie
Obraz: https://lnkd.in/d9rUSnRn