Rośliny okrywowe: Fundament życia, którego nie widać na pierwszy rzut oka
W nowoczesnym rolnictwie zrównoważonym coraz częściej odchodzi się od widoku „gołej ziemi” po zbiorach. Rośliny okrywowe (ang. cover crops), zwane też poplonami, to nie tylko zielony dywan na polu – to zaawansowane narzędzie agrofizyczne i biologiczne, które chroni bioróżnorodność Polski Wschodniej.
Z perspektywy fizyki gleby, rośliny okrywowe pełnią rolę „żywej ściółki”. Ich nadziemna biomasa rozprasza energię kinetyczną kropel deszczu, zapobiegając niszczeniu agregatów glebowych i powstawaniu tzw. skorupy glebowej. Dzięki temu:
– Infiltracja wody jest znacznie wyższa, co ogranicza spływ powierzchniowy i erozję
– Stabilność termiczna gleby zostaje zachowana, co chroni wrażliwe mikroorganizmy przed ekstremalnymi wahaniami temperatur.
To, co najciekawsze, dzieje się jednak pod powierzchnią. Systemy korzeniowe roślin okrywowych (np. facelii, gorczycy czy wyki) działają jak naturalne pługi biologiczne. Wydzieliny korzeniowe (eksudaty) stanowią pożywkę dla mikrobiomu glebowego, stymulując rozwój grzybów mikoryzowych i pożytecznych bakterii. Rośliny te budują „mosty biologiczne” między uprawami głównymi, zapobiegając głodowaniu organizmów glebowych, takich jak nicienie czy skoczogonki. W ten sposób zachowana zostaje ciągłość procesów biologicznych, co jest kluczowe dla koncepcji zdrowia agrosystemów.
Naukowcy z Instytutu Agrofizyki PAN podkreślają: rośliny okrywowe to inwestycja w kapitał naturalny. Zwiększają zawartość materii organicznej, sekwestrują węgiel i ograniczają wymywanie azotanów do wód gruntowych, chroniąc nasze rzeki i jeziora przed eutrofizacją.
Projekt realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027
Wartość projektu: 2 791 092.36 PLN
Wkład z Funduszy Europejskich: 2 270 428.50 PLN
#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie
Referencje:
[1] Lal, R. (2016). Soil health and carbon management. Food and energy security, 5(4), 212-222. https://lnkd.in/dvxzAsrm
[2] Blanco‐Canqui, H., Shaver, T. M., Lindquist, J. L., Shapiro, C. A., Elmore, R. W., Francis, C. A., & Hergert, G. W. (2015). Cover crops and ecosystem services: Insights from studies in temperate soils. Agronomy journal, 107(6), 2449-2474. https://lnkd.in/dkWtWBdh
[3] Wang, N. Q., Kong, C. H., Wang, P., & Meiners, S. J. (2021). Root exudate signals in plant–plant interactions. Plant, Cell & Environment, 44(4), 1044-1058. https://lnkd.in/dDRmSyee
Obraz: https://lnkd.in/d4-qxJfn