Drzewa przeciw erozji: agroleśncictwo jako tarcza dla użytków zielonych
W krajobrazie Polski Wschodniej drzewa rosnące miedzy polami czy na pastwiskach to nie tylko element estetyczny. To potężne narzędzie inżynierii ekologicznej. Agroleśnictwo (ang. agroforestry), czyli celowe integrowanie drzew i krzewów z produkcją rolniczą, to jedna z najskuteczniejszych metod walki z erozją i utratą bioróżnorodności.
Drzewa pełnią funkcję naturalnych ekranów przeciwwietrznych. Pasowe zadrzewienia śródpolne drastycznie obniżają prędkość wiatru przy powierzchni gruntu, co ogranicza erozję wietrzną – zjawisko wywiewania najlżejszych, najbardziej żyznych frakcji gleby i materii organicznej. Z kolei na terenach o nachyleniu, systemy korzeniowe drzew działają jak biologiczne kotwice. Zwiększają one stabilność mechaniczną zboczy i porowatość gleby, co:
– Wspomaga głęboką infiltrację wody opadowej
– Redukuje spływ powierzchniowy, zapobiegając żłobieniu wąwozów
– Filtruje biogeny (azot, fosfor), chroniąc wody gruntowe przed zanieczyszczeniem.
Dla użytków zielonych obecność drzew to “klimatyzacja”. Cień rzucany przez korony drzew redukuje ewapotranspirację (parowanie), co pozwala zachować wilgoć w glebie podczas coraz częstszych susz. Pod ziemią drzewa współtworzą sieć z grzybami mikoryzowymi, która łączy systemy korzeniowe traw i krzewów, ułatwiając transfer składników pokarmowych.
Naukowcy z Instytutu Agrofizyki PAN wskazują, że takie systemy są znacznie bardziej odporne na stresy klimatyczne niż monokultury, tworząc bezpieczne siedliska dla owadów zapylających i pożytecznej mikrofauny glebowej.
Projekt realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027
Wartość projektu: 2 791 092.36 PLN
Wkład z Funduszy Europejskich: 2 270 428.50 PLN
#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie
Materiały dodatkowe:
[1] Jose, S. (2009). Agroforestry for ecosystem services and environmental benefits: an overview. Agroforestry systems, 76(1), 1-10. https://lnkd.in/d8RdCpdN
[2] Torralba, M., Fagerholm, N., Burgess, P. J., Moreno, G., & Plieninger, T. (2016). Do European agroforestry systems enhance biodiversity and ecosystem services? A meta-analysis. Agriculture, ecosystems & environment, 230, 150-161. https://lnkd.in/dAnt8MnN
Obraz: https://lnkd.in/dm3jrpir