Podziemny Internet – jak rośliny rozmawiają ze sobą?

Kiedy patrzymy na pole pszenicy, rzepaku czy ścianę lasu, wydaje nam się, że widzimy tysiące niezależnych od siebie organizmów, walczących o słońce i wodę. Nic bardziej mylnego! Głęboko pod ziemią istnieje biologiczny odpowiednik światłowodowego internetu, który łączy je w jeden wielki, współpracujący superorganizm.

Jak działa podziemny internet i o czym “rozmawiają” rośliny?

Głównym architektem tej sieci nie są same rośliny, lecz grzyby mikoryzowe. Ich mikroskopijne, białe nici (strzępki) oplatają i wnikają w korzenie roślin, rozrastając się na ogromne odległości. Łączą one ze sobą poszczególne rośliny, nierzadko należące do zupełnie różnych gatunków!

Ta współpraca opiera się na twardych zasadach ekonomii. Rośliny potrafią przeprowadzać fotosyntezę, więc produkują cukry. Grzyby tego nie potrafią, ale za to ich cieniutkie strzępki potrafią wcisnąć się w najdrobniejsze pory glebowe, wydobywając z nich wodę oraz minerały (głównie fosfor i azot). W podziemiu trwa nieustanna wymiana: roślina “płaci” grzybowi węglem w zamian za niezbędne do życia pierwiastki.

Kiedy jedna roślina na polu zostanie zaatakowana przez szkodniki (np. mszyce) lub chorobę grzybową, uwalnia do sieci mikoryzowej chemiczne sygnały alarmowe (hormony stresu, np. kwas jasmonowy). Sąsiednie rośliny, odbierając ten sygnał, natychmiast zaczynają produkować substancje obronne i odstraszające – jeszcze zanim szkodnik do nich dotrze!

Badania pokazują, że w zdrowych ekosystemach duże, stare rośliny (tzw. “mother trees”) potrafią za pośrednictwem grzybowej sieci pompować nadwyżki wody i substancji odżywczych do młodszych, zacienionych siewek, pomagając im przetrwać w trudnych warunkach.

Dla rolnictwa wiedza o mikoryzie to podstawa agroekologii. Niestety, tradycyjne, intensywne praktyki rolnicze brutalnie niszczą ten podziemny internet. Gleba staje się głucha i ślepa. Rolnik, który chroni sieci mikoryzowe (np. stosując rolnictwo bezorkowe czy siew bezpośredni), zyskuje uprawy o nieporównywalnie wyższej naturalnej odporności na suszę i patogeny, co drastycznie obniża koszty produkcji. O tym, jak wdrażać te praktyki w życie, rozmawiamy z ekspertami w naszym Wschodnim Hubie Bioróżnorodności.

Materiały uzupełniające:
[1] Tajemnice mikoryzy w nowoczesnym rolnictwie: https://lnkd.in/d4gzZCdR
[2] Wood-wide-web – jak grzyby łączą ekosystemy: https://lnkd.in/d5tMVXgx
[3] Rolnictwo bezorkowe a ochrona sieci glebowych: https://lnkd.in/dpt6xs-t

Projekt realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027
Wartość projektu: 2 791 092.36 PLN
Wkład z Funduszy Europejskich: 2 270 428.50 PLN
#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie

Obraz: https://lnkd.in/devHCfxm