Słoneczne panele w grudzie ziemi – mikroglony glebowe to nie tylko “zielony osad” na kałużach
Kiedy pod koniec lata słońce nadal mocno operuje, a wierzchnia warstwa gleby po żniwach często pozostaje odsłonięta, do akcji wkraczają mikroskopijni inżynierowie. Zwykle kojarzymy glony wyłącznie z wodą lub “zielonym osadem” na brzegach kałuż, tymczasem mikroglony glebowe (w tym sinice i zielenice) to niezwykle ważny, choć niewidzialny gołym okiem element agrosystemu. Działają one jak biologiczne panele słoneczne wbudowane w grudki ziemi.
W jaki sposób te organizmy wykorzystują energię słoneczną do ratowania wierzchniej warstwy gleby?
Przeprowadzając fotosyntezę tuż pod powierzchnią gruntu, mikroglony pełnią funkcję “pompy węglowej”. Wychwytują dwutlenek węgla prosto z atmosfery i wbudowują go w materię organiczną, wzbogacając ubożejącą po żniwach glebę. W odpowiedzi na letnie temperatury i wahania wilgotności, mikroglony wydzielają lepkie substancje polimerowe (egzopolisacharydy). Działają one jak naturalny klej, który wiąże luźne drobiny piasku i pyłu mineralnego w trwałe agregaty, tworząc na powierzchni tzw. biologiczną skorupę (ang. biocrust). Powstała w ten sposób struktura działa jak tarcza. Zabezpiecza glebę przed wywiewaniem (erozją wietrzną) podczas jesiennych wiatrów oraz zapobiega niszczeniu porowatości gleby podczas gwałtownych, późnoletnich burz.
Naukowcy z Instytutu Agrofizyki PAN przypominają, że bioróżnorodność mikroglonów to kluczowy wskaźnik zdrowia gleby i darmowy system jej regeneracji. Niestety, głęboka orka, pozostawianie “gołej” ziemi na zimę i nadużywanie chemii rolniczej niszczą te mikroskopijne “farmy słoneczne”, przerywając naturalny obieg węgla na samym styku ziemi i atmosfery.
Projekt realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027
Wartość projektu: 2 791 092.36 PLN
Wkład z Funduszy Europejskich: 2 270 428.50 PLN
#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie
Materiały dodatkowe
[1] Elbert, W., Weber, B., Burrows, S., Steinkamp, J., Büdel, B., Andreae, M. O., & Pöschl, U. (2012). Contribution of cryptogamic covers to the global cycles of carbon and nitrogen. Nature Geoscience, 5(7), 459-462. https://lnkd.in/d8tYGpZw
[2] Rossi, F., & De Philippis, R. (2015). Role of cyanobacterial exopolysaccharides in phototrophic biofilms and in complex microbial mats. Life, 5(2), 1218-1238. https://lnkd.in/dUPbEUg8
Obraz: https://lnkd.in/dRaxFfQe