Niewidzialni pracownicy rolnika: Ile ton bakterii pracuje na jednym hektarze pola?
Kiedy patrzymy na uprawiane pole, nasz wzrok przykuwają nowoczesne maszyny i łany dojrzewających roślin. Tymczasem najcięższa i najbardziej złożona praca wykonywana jest całkowicie poza naszym zasięgiem wzroku – pod ziemią. Zanim na pole wjedzie jakikolwiek ciągnik, pracują tam już miliony niewidzialnych “inżynierów”.
Liczby, które zawracają w głowie Gdybyśmy potrafili zważyć wyłącznie żywe mikroorganizmy (głównie bakterie i grzyby glebowe) znajdujące się w wierzchniej warstwie ornej (zwykle do głębokości 20-30 cm) na jednym hektarze zdrowej, żyznej gleby, wynik wprawiłby nas w zdumienie. Biomasa ta waży zazwyczaj od 1,5 do nawet 5 ton!
To oznacza, że pod powierzchnią jednego hektara pola tętni życiem masa odpowiadająca wadze od kilku do kilkunastu dorosłych krów lub jednego dużego traktora. Co więcej, w zaledwie jednej łyżeczce dobrej jakości ziemi (około 1 grama) znajduje się od 100 milionów do ponad miliarda komórek bakteryjnych, należących do tysięcy różnych gatunków 🤯
Mikrobiom glebowy to nie jest przypadkowa zbieranina mikrobów, lecz wysoce zorganizowana, biochemiczna fabryka działająca w systemie 24/7. Ich “zakres obowiązków” bezpośrednio przekłada się na plony:
1. Produkcja naturalnego nawozu. Bakterie z grupy diazotrofów (np. Azotobacter, Rhizobium) potrafią wiązać darmowy azot atmosferyczny i przekształcać go w formy przyswajalne dla roślin. Z kolei inne szczepy rozpuszczają uwsteczniony fosfor i potas, uwalniając je ze skał macierzystych do roztworu glebowego.
2. Architektura i retencja wody. Bakterie produkują specjalne substancje śluzowe (egzopolisacharydy), które działają jak biologiczny klej. Łączą one mikrodrobinki gleby w trwałe gruzełki. Dzięki temu gleba nabiera struktury gąbczastej – potrafi zmagazynować ogromne ilości wody z deszczu, chroniąc uprawy przed skutkami suszy.
3. Tarcza immunologiczna. Prawidłowo rozwinięty mikrobiom tworzy barierę ochronną na korzeniach roślin. Pożyteczne bakterie na drodze konkurencji wypierają patogeny i produkują naturalne antybiotyki, a także inicjują w samych roślinach zjawisko indukowanej oporności systemicznej (ISR), działające niczym szczepionka.
Projekt realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027
Wartość projektu: 2 791 092.36 PLN
Wkład z Funduszy Europejskich: 2 270 428.50 PLN
#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie
Materiały dodatkowe:
[1] Embracing the unknown: disentangling the complexities of the soil microbiome: https://lnkd.in/dgZ63AKJ
[2] Microbial biomass in soil: measurement and turnover: https://lnkd.in/dG_BZ88A
[3] Belowground biodiversity and ecosystem functioning: https://lnkd.in/dbM6exry
Obraz: https://lnkd.in/dfFdTiha