Śledzenie wycofującej się “zielonej fali”

Październik to miesiąc, w którym przyroda wyraźnie zwalnia, a krajobraz rolniczy zmienia barwy z intensywnej zieleni na brązy i szarości. Z perspektywy orbity okołoziemskiej ten moment wygląda jak powolne wycofywanie się potężnej “zielonej fali”. Obrazowanie satelitarne pozwala nam jednak nie tylko podziwiać ten proces, ale przede wszystkim bezlitośnie obnaża kluczowy dla naszego klimatu fakt: które pola zostaną na zimę bezbronne i nagie, a które przykryje ochronny dywan roślinności okrywowej (poplonów).

Dlaczego to, czy pole jest zimą zielone, czy brązowe, ma tak kolosalne znaczenie w skali globalnej?

Niewielu zdaje sobie sprawę, że “goła” gleba, poddawana erozji i intensywnemu napowietrzaniu (np. przez głęboką orkę), traci materię organiczną, uwalniając gigantyczne ilości dwutlenku węgla z powrotem do atmosfery. Rośliny okrywowe to biologiczne pompy, które działają nawet późną jesienią – fotosyntetyzują, aktywnie pochłaniając CO2 i bezpiecznie wiążąc węgiel w strukturze gleby.

Jesienne i zimowe opady uderzające w nieosłoniętą ziemię bezpowrotnie wypłukują z niej najcenniejszą wierzchnią warstwę próchnicy (erozja wodna). Zieleń okrywowa wraz z gęstą siecią korzeni działa jak amortyzator i siatka zbrojeniowa, która zatrzymuje cenne biogeny w polu, chroniąc rzeki i jeziora przed zanieczyszczeniem.

Pozbawienie pola roślin to dla mikroorganizmów glebowych nagłe odcięcie dostaw pożywienia. Roślinność zimująca zapewnia ciągłość dostarczania węglowodanów (przez wydzieliny korzeniowe) do rizosfery, pozwalając przetrwać pożytecznej mikrofaunie i grzybom mikoryzowym do wiosny.

Naukowcy z Instytutu Agrofizyki PAN w swoich pracach badawczych wykorzystują dane teledetekcyjne pozyskiwane z satelitów, by monitorować stan pokrywy roślinnej w cyklu rocznym. Analiza tych zbiorów danych pozwala ocenić, jak skutecznie agrosystemy pochłaniają gazy cieplarniane i na ile są odporne na postępujące zmiany klimatu. Zdjęcia z orbity udowadniają to ponad wszelką wątpliwość – rolnictwo dbające o bioróżnorodność to rolnictwo dbające o klimat.

Projekt realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Polski Wschodniej 2021–2027
Wartość projektu: 2 791 092.36 PLN
Wkład z Funduszy Europejskich: 2 270 428.50 PLN
#FunduszeUE #FunduszeEuropejskie

Materiały dodatkowe
[1] Kaye, J. P., & Quemada, M. (2017). Using cover crops to mitigate and adapt to climate change. A review: Using cover crops to mitigate and adapt to climate change. Agronomy for sustainable development, 37(1), 4. https://lnkd.in/d7s77FdB
[2] Hively, W. D., Lang, M., McCarty, G. W., Keppler, J. A. S. O. N., Sadeghi, A., & McConnell, L. L. (2009). Using satellite remote sensing to estimate winter cover crop nutrient uptake efficiency. Journal of soil and water conservation, 64(5), 303-313. https://lnkd.in/dTDnpVEr

Obraz: https://lnkd.in/dA-rPBCp